یک پرستار کودک باید چه ویژگی هایی داشته باشد؟

پیشینیه ی حضور پرستار در خانواده
تربیت یک فرایند پیوسته و مستمر است که هدف نهایی آن دستیابی به کمال و سعادت انسان است. این کمال در مکتب ما، همان قرب الهی است. همانطور که می دانید کودک همچون مومی است در دست انسان و باید در مسیر درستی قرار بگیرد. عوامل مختلفی در تربیت هر انسانی دخیل است و بنا بر زمینه های فرهنگی و میزان آگاهی پدر، مادر و یا هر فرد دیگری که عهده دار نگهداری و آموزش و پرورش کودک است، نوع و ابزارهای تربیتی متفاوت است.
یکی از افرادی که از دیرباز تا کنون این مسئولیت خطیر را برعهده داشته، پرستار یا همان دایه است که حتی در گذشته های دور نیز به عنوان جایگزین مادر، وارد خانواده های گوناگون می شدند و در طول تاریخ رد پای آن ها به وضوح قابل رویت است. با این تفاوت که دایه زنی است که به‌جای مادر، نگهداری و پرورش نوزاد را برعهده می‌گیرد و معمولاً او را با شیر خود تغذیه می‌کند. اما یک پرستار به معنای امروزی صرفا مسئولیت مراقبت و آموزش کودک در برخی از زمینه ها را به عهده دارد.

اگر کمی بیشتر به عقب برگردیم نیز به واژه ی کهن « للهـ باشی » بر میخوریم. این واژه در لغت نامه ی دهخدا به این معنی آمده است: بزرگ و سرور پرستاران و لالایان که اطفال زیرنظر وی هستند. واژة فارسی دایه از ریشة دای اوستایی به‌ معنای نگهداری، پرستاری، قیمومت و پشتیبانی می آید و بیشتر دربارة زنان به‌کار رفته؛ ولی خود واژه دلالت جنسیتی ندارد. چنان‌ که بر پرستار و قیمِ مذکر نیز اطلاق شده‌است. جالب است که بدانید در شاهنامه این واژه برای رستم به کار رفته. دایه در متون فارسی و اردو بر پرستار و خدمتکار زن و قابله نیز اطلاق شده. این مفهوم در تمام فرهنگ ها واژه ی خاص خود را دارد؛ اما در کنه ماجرا هدف و غایت امر یکی است.

به ویژگی های اخلاقی، اعتقادی، وضع زندگی عاطفی و حتی زیبایی و سلامت ظاهری دایه نیز همواره توجه شده است. به‌هرحال، داشتن زندگی آرام و به دور از احساسات و عواطف منفی نظیر خشم، غم و ترس برای بانوی شیرده، چه دایه و چه مادر، لازم بوده و مؤکداً توصیه شده‌است که از شیردادن به کودک درحال «شیرجوش» بپرهیزند.
حساسیت شغل دایه به ‌سبب حضور وی در خصوصی‌ ترین محافل خانوادگی و نفوذِ گاه پایدارش بر کودک و نیز اختصاص کامل این حرفه به زنان، تدوین و تنظیم شرایط کار، نحوه و میزان پرداخت دستمزد آنان و دیگر شروط را ضروری می‌ساخت. مواردی که به نحوی ممکن بود جان و تغذیه کودک را دچار کاستی و مخاطره کند، در نظر گرفته می شد.

دایه‌ها معمولاً عضو ثابت و گاه مجریِ مراسم مختلفی چون ختنه بودند و این همراهی گاه حتی تا زمان نوجوانی و بزرگسالی کودک، مثلاً به هنگام تحصیل در مکتب، در مسافرت ها، ازدواج، شب زفاف و تولد فرزندان نسل بعد نیز ادامه می‌یافت و ازهمین‌ رو، دایه‌ها به اندازة مادران و گاه بیش از آن ها اهمیت و احترام می‌یافتند و به‌طور کلی دارای جایگاه اجتماعی نسبتاً معتبر و مؤثری بودند.
در ادبیات غنایی و داستان های عامیانه نیز شخصیت دایه ها حیله گر و چاره اندیش و تدبیرگر معرفی می شده است.
در سطور فوق با مفهوم دایه بیشتر آشنا شدیم. قطعا این مفهوم در عصر حاضر دستخوش تغییرات بسیاری شده است. اکنون ما به جای واژه ی دایه از پرستار کودک استفاده می کنیم. پیشرفت علم و به ویژه ارتقای سطح دانش روانشناسی، باعث شده است که اغلب والدین آگاه به دنبال فردی باشند که بتواند به بهترین نحو با فرزندشان ارتباط بگیرد.
یک پرستار کودک خوب باید چه ویژگی هایی داشته باشد؟
۱٫مهربان، وفادار و صبور باشد.
۲٫ احساس همدردی داشته باشد.
۳٫متعهد و مسئولیت پذیر باشد.
۴٫با مفاهیم تربیتی روز آشنا باشد.
۵٫پر انرژی و خلاق باشد.
۶٫تصمیم گیرنده ی خوبی در مواقع اضطراری باشد.
۷٫به شغل خود عشق بورزد و قلبا از بودن در کنار کودکان لذت ببرد.

این موارد باید در پرستار در منزل هم درونی شده باشد. متاسفانه در جامعه ی فعلی ما این قشر از فیلتر درستی رد نمی شوند و صرفا نگاه مالی به این شغل دارند و این امر قطعا باعث کاهش میزان اعتماد و مودت بین پرستار و خانواده هایی که نیازمند حضور پرستار در منزلشان هستند می شود. بنابراین لازمه ی ورود به این عرصه داشتن چنین ویژگی هایی است که برای نگهداری از کودک بسیار حائز اهمیت است. این نگاه باید از جانب دو طرف قرارداد مورد بازنگری قرار بگیرد و نیروهایی که علاقمند به حضور در این عرصه هستند، میزان توانایی های خود را افزایش دهند.

کلام آخر اینکه:
پرستاری تنها یک حرفه نیست؛ بلکه هنر مهر‌ ورزیدن و انسان دوستی است.


ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *